على ربانى گلپايگانى

358

ايضاح الحكمه ترجمه و شرح بداية الحكمه ( فارسى )

ب - مطالعهء امكان - وصف نيازمندى به علت مرجح . ج - مطالعهء منشاء و عامل رجحان وجود - وصف وجوب و ضرورت سابق . د - مطالعهء وجود بالفعل آن - وصف وجوب لاحق . 2 - مقصود از وجوب سابق ، آن خصوصيتى است در علت و فاعل ، كه وجود معلول از آن سرچشمه مىگيرد ، و در اين صورت تقدم وجوب بر وجود بسيار روشن است « 1 » . 3 - اگرچه منشاء انتزاع اين وجوب ، وجود خارجى ممكن است ، لكن تقدم و سبق به اعتبار رتبهء عقلى است ، و ميان تقدم رتبى وجوب بر وجود و تقدم خارجى و عينى وجود بر وجوب منافاتى وجود ندارد « 2 » . * * *

--> ( 1 ) همان ، ( حاشيه ) . ( 2 ) تعليقه بر نهاية الحكمه ، شمارهء ( 71 ) .